Eski Mısır Alfabesi

Ülkemizde Tarsus, İskenderun ve bazı güney illerimiz gibi bölgelerde Mısır kültürünün etkilerini yer yer görmek mümkündür. Tarihi seyri bakımından Firavun uygarlığının bazı temel alfabe ve rakam simgelerini öncellikle ele almak uygun düşecektir.

Firavun uygarlığının alfabetik modeli bilindiği gibi temel şekliyle “Hiyeroglif”tir. Bunun en büyük özelliği ise yazının harflerle değil, tamamen resimlerle, simgelerle yapılıyor olmasıdır. Defineyle uğraşan kişilerin temel bir prensip olarak gördükleri işaretlere bu bakışla yaklaşmalarının faydasına işaret etmek için Mısır-Firavun uygarlığının bu yazı modelini örneklemek istedik.

Diyelim ki; “Orange = Portakal” sözcüğünü anlatmak, tarif etmek istiyoruz. Akla gelen ilk fikir bu meyvenin resmini çizmektir. O zaman bu portakal kelimesi, yazı ile yazmadan resimle anlatılmış olur.

Ama hiyeroglif yazanlar böyle yapmıyorlar. Daha zengin, daha gizemli yapabilmek için şu yolu kullanıyorlar:

Or (Altın) ile Ange (Melek) kelimelerinin toplamı ile Orange (Portakal) kelimesini anlatmış oluyorlar. Tabii ki bu verdiğimiz bu yazım Fransızcadan bir örneklemedir.

Bir başka örnek daha verelim; Courbette (Şahlanma) sözcüğünü yine bu yolla şöyle anlatıyorlar: Önce koşmakta olan bir adam resmi, ardından da bir hayvan çizmemiz gerekecektir.

Birinci örnekte doğrudan portakalı çizmemek, ikinci örnekte ise yine doğrudan şahlanan atı çizmemek hiyeroglifin bir özelliğidir. Gizemlilik ve düşünce zenginliği ortaya koymak belki bu insanların önde gelen arzularıydı. İşte bu özellikleriyle tanınırsa eski kavimlerin işaretleme mantığı da kavranmış olacaktır. Yoksa günümüz definecilerinden bir tanesi böyle bir hiyeroglif yazıyı görmüş olsa, örneğin Or = Altın resmini ya da Ange = Melek resmini böyle bir kayaya, tablete resmedilmiş olarak bulsa, muhtemeldir ki “Defineyi buldum” zannıyla hemen orayı kazma-kürek yağmuruna tutacaktır.